Στο τέλος της γεωργικής περιόδου, η Halima Isaka έκατσε με τη 10 μηνών κόρη της στην άκρη του κτήματος της οικογένειάς τους, βλέποντας το σύζυγό της να φορτώνει ένα σωρό από ξερά κοτσάνια κεχρί πάνω σε ένα κάρο. Για άλλη μια φορά, η συγκομιδή ήταν απογοητευτική.

«Η φετινή σοδειά ήταν τόσο κακή που δεν θα κρατήσει ούτε τρεις μήνες, λέει η κα Isaka. Και συμπληρώνει: «Για τρία χρόνια τώρα, είχαμε πολύ λίγες βροχές σε αυτή την περιοχή. Πριν από αυτό είχαμε πιο συχνές βροχές, αλλά εδώ και τρία χρόνια, η ξηρασία δε μας επιτρέπει να έχουμε αρκετά τρόφιμα για να στηρίξουμε την οικογένειά μας».

Όπως συμβαίνει και σε ένα μεγάλο μέρος της χώρας, αυτή η άγονη περιοχή που συνορεύει με την έρημο Σαχάρα, ταλαιπωρούνταν συχνά σε εποχές ξηρασίας, αλλά τα τελευταία χρόνια η κατάσταση έχει επιδεινωθεί. Σήμερα, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο το Νίγηρα αντιμετωπίζουν οξύ υποσιτισμό λόγω της έλλειψης τροφίμων.

Ένα κομμάτι της επισιτιστικής κρίσης, απειλεί ολόκληρη την περιοχή Sahel - αποτέλεσμα της ξηρασίας, της κακής συγκομιδής και της αύξησης των τιμών των τροφίμων. Έξι εκατομμύρια άνθρωποι στον Νίγηρα και εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι στο Μάλι, τη Μαυριτανία και το Τσαντ αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα. Επίσης σε κίνδυνο βρίσκονται και πολλές περιοχές στη Μπουρκίνα Φάσο, τη Σενεγάλη, βόρειο Καμερούν και τη Νιγηρία. Πολλές κυβερνήσεις έχουν κηρύξει ήδη κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Καθώς ο σύζυγός της οδηγεί το βόδι και το πολύτιμο φορτίο του πίσω στο σπίτι τους, η κα Isaka, παίρνει στο χέρι της ένα κόσκινο και μαζεύει ότι πέφτει στο έδαφος: «Προσπαθώ να βρω και να συγκεντρώσω όσο το δυνατόν περισσότερα από τα δημητριακά που έχουν πέσει κάτω. Κατάφερα να μαζέψω σχεδόν δυο γεμάτα κύπελλα κεχρί, το οποίο είναι αρκετό για ένα οικογενειακό γεύμα». Με επτά παιδιά να θρέψει και τουλάχιστον έξι μήνες πριν την επόμενη σοδειά, κάθε κομμάτι τροφίμων μετρά.

Αλλά η οικογένεια της κας Isaka, θα λάβει σύντομα πρόσθετη βοήθεια. Είναι μέρος μιας τολμηρής κοινής παρέμβασης έκτακτης ανάγκης από τη UNICEF, την USAID, την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ανθρωπιστικής Βοήθειας (ECHO), την τοπική κυβέρνηση και άλλους συνεργάτες, που βοηθά ευάλωτες οικογένειες στην Επαρχία της Magaria ν’ αγοράσουν τρόφιμα, δίνοντας τους μηνιαία επιδόματα.

Μητέρες με παιδιά ηλικίας μεταξύ 6 και 23 μηνών, λάμβαναν ήδη ποσότητες εμπλουτισμένων τροφίμων, στο πλαίσιο ενός προγράμματος σίτισης, αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό.

«Αυτό που ανακαλύψαμε κατά τη διάρκεια του προγράμματος αυτού, είναι ότι εάν δώσουμε μια μερίδα τροφίμων για την προστασία ενός παιδιού, όλη η οικογένεια εξυπηρετείται με αυτό», δηλώνει ο Hamid Diourro, Περιφερειακός Διευθυντής του Υπουργείου Υγείας του Νίγηρα. «Έτσι, η κυβέρνηση έκρινε αναγκαίο, προκειμένου να προστατευθούν οι μερίδες τροφίμων, να θέσει σε εφαρμογή το πρόγραμμα αυτό», προσθέτει.

Περισσότερα από είκοσι χιλιάδες ευάλωτα νοικοκυριά στη Magaria συμμετέχουν στο πρόγραμμα, το οποίο ξεκίνησε το Σεπτέμβριο του 2011. Κάθε μητέρα λαμβάνει μια μηνιαία καταβολή ύψους 20.000 CFA (τοπικό νόμισμα), ή περίπου 40 δολάρια, για τρεις μήνες. Η οργάνωση «Save the Children», συνεργάτης της UNICEF, έχει αναλάβει τις διανομές και συνεργάζεται στενά με τους διοικούντες της περιοχής, προκειμένου να διασφαλίσει ότι θα προσεγγιστούν οι φτωχότερες και πιο ευάλωτες οικογένειες.

Αυτές οι μητέρες, «είναι εκείνες που αγωνίζονται για να βρουν τρόφιμα για να θρέψουν τα παιδιά τους», δηλώνει η Helene Kouyate της UNICEF και συμπληρώνει: «Και θέλουμε να ενδυναμώσουμε αυτές τις γυναίκες».

Την ημέρα μετά τη διανομή, η κα Isaka αισθανόταν πιο άνετα. «Πριν λάβουμε αυτά τα χρήματα, ήμασταν αναγκασμένοι να βγούμε έξω στο δάσος για να μαζέψουμε φύλλα για να ταΐσουμε την οικογένεια και τα παιδιά», τόνισε καθώς ετοίμαζε το μεσημεριανό γεύμα. Και πρόσθεσε: «Αν ήμασταν τυχεροί, μπορούσαμε να μαγειρέψουμε τα φύλλα με μια πολύ μικρή σούπα κεχριού, αλλά εξακολουθούσαμε να πηγαίνουμε για ύπνο πεινασμένοι».

Η UNICEF ελπίζει να λάβει την υποστήριξη των δωρητών για την επέκταση του προγράμματος και σε άλλες περιοχές του Νίγηρα το 2012, η οποία δεν θα ωφελήσει μόνο τις οικογένειες, αλλά και θα ενισχύσει την ικανότητα της κυβέρνησης να ανταποκριθεί στις επισιτιστικές κρίσεις.

«Όλοι οι συνεργάτες που συνέβαλαν στο να γίνει το έργο αυτό πραγματικότητα, μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτή τους την εμπειρία και αλλού», υπογραμμίζει ο κ. Diourro.

Σήμερα, ο χρόνιος υποσιτισμός δεν είναι απλά ένα πρόβλημα εξαιτίας της ανεπάρκειας τροφίμων, είναι επίσης αποτέλεσμα κακών πρακτικών σίτισης και ανεπαρκούς πρόσβασης σε πόσιμο νερό και υγειονομική περίθαλψη, όπως σημειώνει σε πρόσφατη έκθεσή του, ο Olivier De Schutter, Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για το δικαίωμα στη διατροφή. Για να έχουν μακροπρόθεσμη επιτυχία, οι συμπληρωματικές παρεμβάσεις πρέπει να αντιμετωπίσουν τις βασικές αιτίες της χρόνιας κακής διατροφής, συμπεριλαμβανομένης της φτώχειας και της ανισότητας.

Εν τω μεταξύ, οι πρωτοβουλίες αυτές προσεγγίζουν εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, όπως η κα Isaka και η οικογένειά της: «Το έργο αυτό», λέει η κα Isaka, «ήταν σωτήριο για τις ζωές όλων μας».